Sporen

Een van de dingen waar ik me sinds mijn ziekte het meest over verwonder, zijn niet zozeer de bewuste gevolgen, maar de onbewuste. Als je de diagnose krijgt, wèèt je dat er littekens volgen. Eerst fysiek. Daarna, als de behandelingen komen en het dealen met je omgeving dieper ingesleten raakt, ook de mentale. Het niet meer goed om kunnen gaan met ‘wachten’. Het tegenvallen van vriendschappen. Het niet meer uitgaan van zekerheden. Het hoort erbij, bij je ziekte. Dat er daarnaast ook onbewuste patronen in je gedrag inslijten, dat is niet meer dan logisch eigenlijk. Toch verrast het me iedere keer weer. Dat de patronen die me hebben geholpen in het overleven in mijn ziekte, ook hun sporen hebben achtergelaten op de rest van mijn leven. 

Meestal ben ik opgelucht als ik op zo’n (denk)patroon stuit. Omdat ik mezelf er bijvoorbeeld mee inperk en ik me dan realiseer dat dat niet meer hoeft. Dat ik niet meer ziek ben. Niet meer zo kwetsbaar. Of ik realiseer me erdoor hoe heerlijk helder de wereld erdoor voor me is. Omdat ik bijvoorbeeld niet meer overal aan mee hoef te doen van mezelf. Of omdat mijn lichaam onmiddellijk met vermoeidheid op de proppen komt als ik me inspan voor iets wat de energie gewoon niet waard is. Niet alles is meer overrulebaar door mijn wilskracht. En stiekem vind ik dat helemaal niet erg.

Gisteren werd ik er een beetje stil van. Ik was in gesprek met een collega. Ik vertelde over mijn eerste werkweek. Opnieuw, het was niet de eerste keer dat me werd gevraagd hoe mijn nieuwe opdracht beviel, hoorde ik mezelf op een manier vertellen die niet paste. De helderheid waarmee ik antwoord gaf. De rust. De positieve dingen die ik beschreef. Het overzicht over de minder leuke dingen. Het paste niet bij mijn vlakke toon en uitdrukkingsloze gezichtsuitdrukking. Ik zag mezelf dat al de hele week doen, maar deze collega raakte erdoor een beetje van de leg. Ze wist niet hoe ze moest reageren. Het klonk toch goed, waarom was ik dan niet blij? “Ik doe het expres,” zei ik. “Ik wil mezelf beschermen tegen de reactie van anderen. Die beïnvloeden me anders zo. Pas als ik zelf voldoende weet om vast te stellen wat ik ervan vind, ben ik opener.”

Tien minuten later zat ik in de trein. Die woorden. Wat had ik nou weer voor onzin uitgekraamd? Dat ik er niet van houd beïnvloed te worden door de mening van anderen voordat ik heb kunnen voelen hoe ik er zelf in zit, dat weet ik van mezelf. Maar hoezo heb ik die mening nog niet? Luister naar jezelf man, naar wàt je zegt. Niet naar hoe je ’t zegt. Waarom maak je dat aan de buitenkant eigenlijk zo vlak? Waarom mag je dat niet gewoon uiten van jezelf? Wat is er mis mee om dat vertrouwen te voelen? Stilletjes realiseerde ik me wat mijn antwoord op die vraag was. En dat antwoord was helder: Straks hou je het niet vol, piepte het van binnen. Pas nou op, straks kun je het niet waar maken. Die stem had ik vaker gehoord. En die had te vaak gelijk gehad…

Ik realiseer me heel goed waar het vandaan komt. Dat ik zo op mijn hoede ben. Ik bescherm mezelf tegen de altijd aanwezige kans op (over)vermoeidheid. Tegen de kans op onverwachte onnegeerbare kwetsbaarheid. Tegen het plotselinge overvallen worden door niet kunnen. Niet door me in te houden, maar door mijn enthousiasme niet toe te laten. Want als je enthousiast bent, maak je endorfine en adrenaline aan. En als je adrenaline aanmaakt, voel je je grenzen niet. En als je je grenzen niet voelt, beloof je dingen en doe je dingen, creëer je verwachtingen. En dan ben je ineens alleen maar moe en moet je alles uit je handen laten vallen. Dat gaat niet meer. Dat kan niet meer als toen. 

Is dat zo? Kan ik mezelf echt niet meer vertrouwen in die stand? Of was dat zo en is die zelfbescherming niet meer nodig? De vraag stellen is hem beantwoorden. Ook als die overdrive optreedt, dan komt het goed. Want ik ben me er inmiddels van bewust dat dat kan gebeuren. Ik hoef mijn blijdschap niet meer in te dammen. Ik hoef me niet meer alleen te richten op het hier en nu. Ik ben niet meer zo chronisch vermoeid. De overleefstand ligt grotendeels achter me. Het kan. Het mag. Morgen weer een dag. Dat heb ik weer terug.

Of ik volgende week een ander antwoord geef op die vraag naar mijn opdracht, als ik een van mijn collega’s tegenkom, dat weet ik niet. Want ik blijf er niet van houden al verwachtingen te creëren voordat ik weet of wat ik in eerste instantie aanvoel ook de waarheid is. Omdat er nog zoveel is wat ik nu nog niet weet of kan weten. Omdat wat vandaag oké lijkt, morgen een lijk in de kast kan blijken. Ik wacht graag nog even af. Maar dat ik niet trots ben op waar ik sta, omdat ik mezelf tegen de adrenalineboost wil beschermen… Laat ik die oude gewoonte maar eens loslaten. Die hoort bij de kankertijd. Niet bij de rest van mijn leven.

Advertenties

Over Www.overwegmetkanker.nl

Over sommige aspecten rond kanker wordt veel gepraat en gedeeld. Met je omgeving, of met andere kankerpatiënten. Zoals de impact van het verlies van je haar, het ziek worden van de chemo, de strijd en de kracht die je voor de ziekte nodig hebt. Er zijn ook heel wat kleine en grote dingen die we niet delen. Of die we veel te weinig delen met de mensen om ons heen. Meestal omdat het voor onszelf ook niet helder is. Het gevolg is dat iedere kankerpatiënt zelf opnieuw het wiel uit moet vinden, in wat helpt tegen die bijwerkingen en klachten. Op deze pagina's zijn tips en ervaringen van kankerpatiënten verzameld over het hanteerbaar maken van de gevolgen van kanker. Om andere patiënten herkenning te bieden, om hen een handvat te geven, en om het makkelijker te maken er met je omgeving over te praten. Zodat je het beter uit kunt leggen, en dus ook betere hulpvragen kunt stellen.
Dit bericht werd geplaatst in Borstkanker, Kanker, Leef, Mentaal, Werk en getagged met , , , . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op Sporen

  1. shivatje zegt:

    Het leven is soms niet makkelijk en ingewikkeld.

    Aum Shanthi

    Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s